Z DZIEJÓW HARCERSTWA KRAKOWSKIEGO
1910 -
we wrześniu uczniowie I Gimnazjum św. Anny w Krakowie zakładają “Zastęp Kruków”. Zastęp ten prowadzi Władysław Smolarski.1911 -
we wrześniu działaczka Eleusis, Zofia Langierówna zakłada w Krakowie pierwszy zastęp żeński. Krakowski działacz Sokoła, Zygmunt Wyrobek w oparciu o “Zastęp Kruków” zakłada Drużynę Skautów im. Kościuszki, a w listopadzie zarzewiacy (Juliusz Ulrych i Janusz Gęsiorowski) organizują dwie następne drużyny skautów w Krakowie. Patrole skautów istnieją też w Tarnowie, Nowym Sączu, Jaśle i Debicy oraz Rzeszowie; stopniowo powstają z nich drużyny. W grudniu Roma Wodziczko-Dediowa zakłada I Drużynę Skautek im. Klaudii z Działyńskich Potockiej.1912 -
powstają drużyny skautów w Bieczu, Krośnie, Wadowicach i Zakopanem. W Krakowie przy Uniwersytecie Jagiellońskim tworzy się akademicki zastęp “Orłów”. W marcu Zygmunt Wyrobek zostaje Komendantem Miejscowym w Krakowie, następuje reorganizacja drużyn. Pierwsza wystawa skautowa w Rzeszowie. We wrześniu ćwiczeniami ośmiu drużyn krakowskich w Kostrzu kieruje Zygmunt Wyrobek.1913 -
w marcu istnieje 9 drużyn w Krakowie liczących ponad 500 skautów, powstają tu pierwsze własne warsztaty skautowe. W lipcu 5 skautów z Krakowa jedzie na III zlot skautów brytyjskich w Birmingham (wyjazd organizuje Andrzej Małkowski, który ze Lwowa przeniósł się do Zakopanego), w sierpniu zaczyna wychodzić miesięcznik “Harcerz”. W październiku, w stulecie śmierci księcia Józefa Poniatowskiego, skauci krakowscy dają popis sprawności w pionierce (budowa mostu na Błoniach). Przejętą od Adama Ciołkosza I Drużynę Skautów w Zakopanem rozbudowuje Andrzej Małkowski w kilka plutonów, tworząc tu mocny ośrodek harcerski.1914 -
absolwentki kursu skautowego w Zakopanem zakładają przyszkolne drużyny żeńskie w Krakowie, Nowym Sączu i Tarnowie. W maju Kraków posiada 12 drużyn z 341 skautkami z Komendantką Miejscową Marią Strehlówną, organem komendy żeńskiej jest “Skautka”. Olga Małkowska zakłada drużynę skautek w Zakopanem. W SIERPNIU WYBUCHA PIERWSZA WOJNA ŚWIATOWA. Skauci krakowscy powyżej 16 roku życia wstępują do 2 pułku Legionów, natomiast z Zakopanego wraz z innymi ochotnikami (sokoli, górale, letnicy) pod komendą Andrzeja Małkowskiego do 1 pułku Legionów Polskich. Skautki w Zakopanem i Nowym Sączu podejmują służbę w placówkach Czerwonego Krzyża, intendenturze, pomocy społecznej szczególnie dzieciom. We wrześniu w Krakowie komendę drużyn żeńskich obejmuje Zofia Langierówna, a męskich prof. Bronisław Piątkiewicz, natomiast w Zakopanem prowadzenie drużyn skautów i skautek przejmuje Olga Małkowska.1915 -
w lutym żandarmeria austriacka wykrywa w Tatrach tajne składy broni, przygotowywane przez Olgę i Andrzeja Małkowskich dla założenia niezależnej od zaborców Republiki Podhalańskiej. Małkowscy w porę ostrzeżeni przed aresztowaniem, uchodzą z Zakopanego, praca skautowa tam upada. W listopadzie, gdy linia frontu ustala się poza Lwowem, na czele odrodzonych drużyn skautek w Krakowie staje Jadwiga Krawczyńska. Odradzają się także drużyny skautów w Sanoku, Tarnowie i Zakopanem.1916 -
w czerwcu powstaje komenda sokolich drużyn skautów I i II okręgu w Krakowie (obejmująca w przybliżeniu teren późniejszej chorągwi), jej komendantem zostaje prof. Bronisław Piątkiewicz. W Legionach ginie b. drużynowy IV Dr. Krakowskiej Feliks Gacek. W październiku w Krakowie działa sześć dobrze wyekwipowanych drużyn skautów. Następuje silny rozwój skautowych drużyn wiejskich (Bobowa, Brzozów, Marcinkowice, Nowy Sącz, Raba Wyżna i in.).1917 -
rozbudowa skautowych warsztatów w Krakowie i Nowym Sączu (głównie szewstwo, introligatorstwo, koszykarstwo), stają się one źródłem utrzymania drużyn. W tym samym celu skauci w Bochni organizują kursy gospodarcze, ogrodnicze i introligatorstwa. W czerwcu komendę drużyn skautów w Krakowie obejmuje Jerzy Grodyński. W Tarnowie zjazd instruktorów II okręgu prowadzi Br. Piątkiewicz, który w lipcu organizuje kurs kartografii w Porębie Wielkiej, a w sierpniu kurs drużynowych wiejskich dla 30 uczestników.1918 -
w lutym Jerzy Grodyński opuszcza Kraków powołany do wojska austriackiego, zastępuje go komendant okręgowy. Od maja drużyny skautek w Krakowie prowadzi Janina Opieńska a komendę drużyn skautów w Tarnowie obejmuje Adam Ciołkosz. W lipcu skauci Tarnowa i Dębicy urządzają obozy robocze w Krzyżu, Chyszowie i ćwiczebny w Kończyskach. W sierpniu trwa kurs instruktorski Okręgu Krakowskiego w Kornatce. Komendę drużyn skautów w Nowym Sączu obejmuje Witold Nawratil. W listopadzie skauci Czarnej Trzynastki Krakowskiej biorą udział w rozbrajaniu Austriaków, którzy we Lwowie prowokują walki bratobójcze między Polakami i Ukraińcami o miasto. W grudniu w tych walkach ginie m.in. Jerzy Grodyński.1919 -
w styczniu komendantem hufca skautów w Krakowie zostaje prof. Leopold Wegrzynowicz a komendantką skautek Bronisława Uhmianka, w Brzozowie imponujący rozwój hufca skautów dzięki Henrykowi Kapiszewskiemu. W czerwcu na wniosek Komendy Okręgu jako duża jednostka - hufiec brzozowski zostaje podporządkowany bezpośrednio Naczelnej Komendzie Skautowej we Lwowie. W lipcu Bronisław Piątkiewicz i Stefan Kuta prowadzą trzytygodniową kolonię skautową w Kuźnicach, trwa obóz roboczy XIII KDH w Rakutowie. We wrześniu powstaje Muzeum Fotografii Skautowej w Rzeszowie, tamtejszy hufiec skautek obejmuje Jadwiga Luśniakówna.1920 -
Komendantem Chorągwi jest Tadeusz Biernakiewicz, komendantką Chorągwi Bronisława Uhmianka. We wrześniu wybucha II Powstanie Śląskie - do Cieszyna i pod Oświęcim wyruszają z Krakowa dwie kompanie ochotnicze harcerzy, by wesprzeć Ślązaków przeciw Niemcom. Harcerze rozwozili rozkazy powstańcze, organizowali przerzuty broni, działali w służbie wywiadowczej, walczyli z bronią w ręku. Harcerki organizowały prowizoryczne szpitaliki. W listopadzie pokój zawarty między Polską i Rosją umożliwia m.in. przywrócenie normalnej pracy harcerstwa.1921 -
Chorągiew Męska liczy 1862 harcerzy. W lutym prof. UJ Stanisław Ciechanowski organizuje Zarząd Oddziału ZHP w Krakowie, otaczający opieką (m.in. lekarską) młodzież obu chorągwi. Chorągiew Żeńską obejmuje Jadwiga Wojciechowska. Ukazuje się “Codzienny Goniec Harcerski” wydawany w Krakowie. Przewodniczący ZHP gen. broni Józef Haller wizytuje harcerstwo krakowskie i dokonuje w kwietniu przeglądu drużyn w Parku Henryka Jordana. W maju wybucha III Powstanie Śląskie - w szeregi powstańców napływają licznie ochotnicy harcerze, m.in. w ataku na Kędzierzyn ginie członek Komendy Chorągwi Jan Surzycki. We wrześniu Chorągiew Męską obejmuje Stefan Kuta a przewodnictwo Zarządu Oddziału (Z.O.) prof. UJ dr Stefan Surzycki. W listopadzie wychodzić zaczyna czasopismo “Płomienie”.1922 -
W Krakowie ukazuje się “Harcmistrz” pod redakcją Tadeusza Strumiłły, działa starszoharcerska drużyna “Watra”. W maju następuje zlot obu chorągwi: żeńskiej liczącej 930 harcerek w 29 drużynach i męskiej liczącej 1553 harcerzy w 51 drużynach. Działa łącznie 12 warsztatów harcerskich.1923 -
W Krakowie ukazuje się broszurka Kazimierza Parafińskiego “O gospodarczą niezależność harcerstwa”, wzywająca do rozwoju spółdzielni harcerskich. W lipcu zjazd Wolnego Harcerstwa w Krakowie doprowadza do zerwania z ZHP. Trwa kurs instruktorski Chorągwi Męskiej w Piwnicznej i Chorągwi Żeńskiej w sierpniu w Białym Dunajcu. Samodzielny Hufiec Cieszyński wchodzi w skład Chorągwi Krakowskiej. W grudniu Komendantem Chorągwi Męskiej zostaje Józef Bielec, Komendantką Chorągwi Żeńskiej Jadwiga Ackermanówna. Prezesem Z.O. jest prof. UJ Stanisław Kutrzeba.1924 -
prezesem Z.O. zostaje Maciej Biesiadecki. W maju władze ZHP zawieszają Czarną Trzynastkę Krakowską za udział w strajku robotników krakowskich w listopadzie 1923. W czerwcu harcerze krakowscy uczestniczą w Zlocie Chorągwi Górnośląskiej pod Katowicami. W lipcu udział harcerek krakowskich w I Harcerskim Zlocie Narodowym w Świdrze pod Warszawą i harcerzy w Siekierkach. W sierpniu Olga Małkowska otwiera Harcerską Szkołę Pracy i Szkołę Instruktorek w Sromowcach Wyżnych. Hufce Cieszyn i Bielsko przechodzą z Chorągwi Krakowskiej do Chorągwi Katowickiej. Następuje nowy napływ do drużyn młodzieży robotniczej i rzemieślniczej. W listopadzie przewodniczącym Z.O. zostaje dr Michał Pollak. Wojciech Kossak ofiarowuje harcerzom swój obraz “Straż nad Wisłą - Czuwaj!”, do którego pozował dh Tadeusz Lasko z Zielonej Trójki Krakowskiej.1925 -
Komendantem Chorągwi Krakowskiej zostaje Zdzisław Stieber, a nowym prezesem Z.O. inż. Karol Rolle. W akcji letniej uczestniczy 201 harcerek i 468 harcerzy.1926 -
w kwietniu Komendantką Chorągwi Harcerek zostaje Henryka Braunowa (matka Jerzego, autora “Płonie ognisko i szumią knieje”, zwana przez druhny “Białym Renem”). Pod redakcją Władysława Szczygła wychodzi “Jednodniówka Akademickiego Koła St. Harcerstwa” z artykułem Ignacego Fika “O punkt wyjścia”, uderzającym w panujący ustrój polityczny. W maju, tuż przed przewrotem Józefa Piłsudskiego, obraduje w Krakowie VII Walny Zjazd ZHP, w czerwcu naczelnictwo usuwa Ignacego Fika z ZHP za wspomniany poprzednio artykuł. Początki Czerwonego Harcerstwa (Cz. H.) w Krakowie.1927 -
w styczniu Komendantem Chorągwi zostaje ks. Marian Luzar. W lipcu na zaproszenie skautek Jugosławii wyjazd Komendantki Chorągwi z grupą instruktorek, które urządzają tam pokazowy obóz. Akcja letnia obejmuje 622 harcerek i 897 harcerzy. W Krakowie działają cztery gromady Cz. H.1928 -
Chorągiew Męska liczy 1728 harcerzy. W kwietniu prezesem Z.O. zostaje Feliks Przyjemski. W lipcu liczna delegacja uczestniczy w II Ogólnopolskim Zlocie Harcerek w Wyszkowie nad Bugiem, w sierpniu ginie w Tatrach wybitna instruktorka Chorągwi Krakowskiej Zofia Krókowska. W grudniu z udziałem rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego prof. J. Kallenbacha harcerstwo krakowskie urządza uroczystą akademię w auli UJ, poświęconą 500-leciu śmierci rycerza Zawiszy Czarnego z Garbowa.1929 -
w lipcu udział 320 harcerzy w II Zlocie Narodowym Harcerzy w Poznaniu i 19 przedstawicieli z Chorągwi Krakowskiej na Jamboree w Arrow Park k. Birkenhead (Anglia). Dalszy rozwój zrzeszeń st. harcerskich. W listopadzie wielkie ćwiczenia polowe harcerzy urządza Hufiec Kraków.1930 -
w styczniu Komendantem Chorągwi Męskiej zostaje dr Władysław Szczygieł. W kwietniu harcerze Krakowa i Wieliczki goszczą wycieczkę 150 skautów angielskich. Chorągiew Żeńska liczy 2048 harcerek w 61 drużynach. Męska 2600 harcerzy w 83 drużynach. W czerwcu Komendantką Chorągwi Harcerek zostaje Felicja Kasprzykówna, a przewodniczącą Z.O. mianowano Zofię Kwaśniewską. W lecie rusza szkolenie instruktorów na 4 kursach, głównie dla nauczycieli, we wrześniu powstaje dwuletni plan rozwoju harcerstwa. W Krakowie powstaje 5 gromad dziewczęcych. Cz. H. Miesięcznik esperancki “Juna Samideano” wychodzący w Krakowie wprowadza dział harcerski “Skolta Ankulo”.1931 -
Chorągiew Męska obejmuje wszystkie powiaty województwa krakowskiego oraz powiaty: kolbuszowski, krośnieński, rzeszowski, strzyżowski i tarnobrzeski z województwa lwowskiego. W lutym obraduje w Krakowie Walny Zjazd ZHP. Komendant Chorągwi rzuca hasło harcerskiej służby Polsce i rozwoju drużyn robotniczych, rzemieślniczych i ruchu zuchowego. W grudniu Chorągiew Męska liczy 3666 harcerzy, żeńska 2370 harcerek. Komendantką Ch. Żeńskiej zostaje Jadwiga Orłówiczówna.1932 -
w styczniu Ch. Męska organizuje 6 zimowisk i kurs narciarski. Trwa akcja pomocy rodzinom bezrobotnych. W lecie udział drużyny żeglarskiej z Tarnowa w Zlocie Skautów Wodnych nad Jeziorem Garczyńskim. W akcji letniej obozuje 1558 harcerzy i 988 harcerek. We wrześniu liczna delegacja harcerzy krakowskich uczestniczy w uroczystości odsłonięcia pomnika dawnego skauta ppłk. Leopolda Lisa-Kuli, w Rzeszowie. Chorągiew Męska skupia 149 harcerzy w 3 drużynach i 15 samodzielnych zastępach żeglarskich, łącznie jest w niej 5672 harcerzy w 127 drużynach. Żeńska liczy 5549 harcerek w 184 drużynach.1933 -
w marcu staraniem starszego harcerstwa urządzono w Krakowie uroczystą akademię z odczytem dr Tadeusza Strumiłły, poświęconym zasługom Królowej Jadwigi. W kwietniu liczna delegacja chorągwi uczestniczy w Walnym Zjeździe ZHP w Katowicach, ks. Marian Luzar zostaje naczelnym kapelanem ZHP. W lecie z uwagi na kryzys gospodarczy 126 obozów harcerzy i 53 obozy harcerek organizowano w większości na terenie chorągwi. W sierpniu delegacja 67 harcerzy jedzie na Jamboree w Gődőlő (Węgry). We wrześniu otwarcie Składnicy Harcerskiej w Krakowie, kierowanej przez hm J. Kordylewską, w październiku natomiast harcerskiego prewentorium w Kościelisku “Gniazdo Tatrzańskie”. W grudniu było 8099 harcerek (156 drużyn, 22 st. harcerskie i 77 gromad zuchów), a w Chorągwi Męskiej 9251 harcerzy (172 drużyny, w tym: 6 akademickich, 5 rzemieślniczych, 4 żeglarskie, 3 nauczycielskie, 1 alumnów), 166 gromad zuchowych. Był to ostatni rok “ofensywy harcerskiej”.1934 -
dalszy rozwój Harcerskich Klubów Narciarskich (HKN). W lecie na 141 obozów stałych i 12 wędrownych wyrusza 2533 harcerzy oraz na 63 stałe, 16 wędrownych, 7 żeglarskich i 27 kolonii wyjeżdża 1367 harcerek. Harcerze Nowego Targu i Nowego Sącza organizują pomoc ludności dotkniętej klęską powodzi. Udana wyprawa żeglarska 19 harcerzy krakowskich Wagiem i Dunajem do Morza Czarnego. W grudniu Ch. Żeńska liczy 7554 harcerek w 151 drużynach. Męska 10 261 harcerzy w 192 drużynach. Ch. Żeńską prowadzi Maria Irena Mileska.1935 -
w maju Komendantem Ch. Męskiej zostaje Władysław Muż, a Komendantką Chorągwi Żeńskiej Alina Kleczewska. W czerwcu w Krakowie Zjazd Dawnych Harcerzy i powstanie Koła Harcerzy z Czasów Walk o Niepodległość. W lipcu 752 harcerzy i liczna grupa harcerek Chorągwi Krakowskiej uczestniczy w Jubileuszowym Zlocie ZHP w Spale. We wrześniu powstaje drużyna szybowcowa w Trzebini.1936 -
w marcu udział Czerwonego Harcerstwa ze strajkującymi robotnikami Semperitu w Krakowie w starciach z policją. W maju obchody Dnia Harcerstwa organizują w Krakowie hufce męskie i żeńskie, ukazuje się jednodniówka “Czuwaj!”. W październiku początek Zimowej Pomocy Bezrobotnym z otwarciem świetlic harcerskich i dożywianiem najbiedniejszej młodzieży, organizowaniem kursów (gotowanie, szycie) i przedstawień. W listopadzie Komendę Chorągwi Męskiej obejmuje Stanisław Mitko, a prezesem Z.O. zostaje prof. Rudolf Radzyński.1937 -
w marcu w Krakowie rusza nowa szwalnia harcerska. W kwietniu powstaje w Krakowie Harcerska Eskadra Lotnicza im. mjr. Idzikowskiego i jej pluton w Zakopanem. Rozwój drużyn harcerskich przy Rodzinie Kolejowej. W lipcu obozuje 2229 harcerzy. Trwa szkolenie instruktorek. W akcji letniej uczestniczy łącznie 1118 harcerek. W obu chorągwiach połowę drużyn stanowią drużyny wiejskie. W grudniu Komendantką Chorągwi zostaje Zofia Kottik.1938 -
w maju prezesem Z.O. zostaje wybrany inż. Jan Majewski. Akcja letnia obejmuje 986 harcerek i 2487 harcerzy. W październiku ogłoszono pogotowie st. harcerzy w związku z aneksją Zaolzia. W listopadzie Jan Bugajski zostaje Komendantem Chorągwi Harcerzy. W grudniu Ch. Żeńska liczy 4056 harcerek w 166 drużynach, 1993 zuchów w 71 gromadach. Chorągiew Męska wykazuje 4136 harcerzy w 181 drużynach, 2667 zuchów w 140 gromadach.1939 -
w styczniu obwody w Rzeszowie, Tarnobrzegu i Krośnie (powiaty województwa lwowskiego) zostają wyłączone z Okręgu Krakowskiego i włączone do Okręgu Lwowskiego ZHP. W maju trwają Harcerskie Letnie Igrzyska Sportowe. W czerwcu wobec groźby napaści Niemiec zostaje powołane Pogotowie Wojenne Harcerzy, lecz akcja letnia przebiega normalnie. W sierpniu Komendantem Pogotowia Chorągwi zostaje dr Władysław Szczygieł, a hufców harcerzy krakowskich Jan Ryblewski. Kursy instruktorskie przebiegają normalnie. WE WRZEŚNIU NIEMCY NAPADAJĄ NA POLSKĘ, WYBUCHA DRUGA WOJNA ŚWIATOWA. Harcerze organizują pomoc ludności po bombardowaniu Krakowa, a po wkroczeniu wojsk niemieckich przechodzą do konspiracji. W listopadzie Komendantem tajnej Chorągwi zostaje wybrany phm. Stanisław Rączkowski ps. Stach; poza chorągwią działają niektóre drużyny i krakowska “Bellafenita”. W grudniu wychodzą powielane przez harcerzy tajne gazetki: “Informacje radiowe” i “Pobudka”.1940 -
przybywa do Krakowa hm Florian Marciniak, przyjmuje do Szarych Szeregów tajną Chorągiew, zatwierdza jej Komendanta i komendantów rejonów (Kraków, Podgórze, Dębica, Rzeszów, Nowy Sącz, Chrzanów, Tarnów). Harcerki organizują pomoc rodzinom wysiedlonym z terenów “wcielonych do III Rzeszy”. W kwietniu “Informacje Radiowe” zmieniają tytuł na “Przegląd Polski” (“PP”). Kilkunastu harcerzy z Nowego Sącza i Krynicy ginie w egzekucjach, wskutek wsypy kuriera hm St. Rączkowski musi uchodzić z Krakowa, a Chorągiew od czerwca prowadzi Seweryn Udziela ps. Lubicz. W lecie tajny obóz harcerski w Podgórkach k. Tyńca i początek kursów podoficerskich dla Szarych Szeregów. (Sz. Sz.) W listopadzie aresztowanie Komendantki tajnej Chorągwi Harcerek phm Kazimiery Sobieskiej.1941 -
w marcu gestapo aresztuje hufcowego Sz. Sz. Stanisława Wąsowicza; wraz z innymi harcerzami z Nowego Sącza i Krakowa zostaje on wysłany do KL Oświęcim. W kwietniu gestapo aresztuje w Rzeszowie hm Józefa Kreta, a w Krakowie hm Seweryna Udzielę, po którym Chorągiew od maja prowadzi Stanisław Okoń ps. Sumak. Aresztowania harcerzy krakowskich uniemożliwiają wydawanie “PP”, wznowiony następnie w sierpniu. Rozwój Małego sabotażu od napaści Niemiec na ZSRR. Tajną Chorągiew Harcerek obejmuje Alojza Tokarz-Zwolińska.1942 -
w lutym zaprzysiężenie tajnej Nowosądeckiej Drużyny Harcerskiej. W marcu aresztowanie przez gestapo hm Stanisława Okonia, po nim Chorągiew obejmuje hm Eugeniusz Fik ps. Osk, liczebność Chorągwi wynosi 500 harcerzy. W czerwcu ginie od kul gestapo w Krakowie phm Władysław Mitkowski, we wrześniu w KL Oświęcim ginie phm St. Okoń. Trwają ćwiczenia kursów podchorążych (Pychowice-Tyniec-Bolechowice) Sz. Sz., w październiku wobec aresztowania brata Ignacego, działacza PPR, hm Eugeniusz Fik musi się ukryć przed gestapo. W grudniu w KL Oświęcim ginie harcerka nowosądecka Antonina Gembka.1943 -
w marcu hm Florian Marciniak spotyka się z hm E. Fikiem i mianuje komendantem Chorągwi hm Edwarda Heila ps. Jerzy. Reorganizacja Sz. Sz. z utworzeniem szczebla Zawiszy, BS i GS. W kwietniu powstaje w Krakowie harcerska kompania “Bartek”, udział w akcji warszawskiej “Osy-Kosy” (zamach na dowódcę policji i SS Friedricha Krűgera). W czerwcu zaczyna wychodzić w Krakowie tajna “Watra”. W lipcu po śmierci gen. Wł. Sikorskiego szczebel Zawiszy bierze udział w udanej rozsprzedaży tzw. lewego “Gońca Krakowskiego”, ukazuje się nowa tajna gazetka: “Bez wędzidła”. W październiku wraz z innymi harcerzami ginie w egzekucji publicznej Franciszek Baraniuk, dowódca plutonu podgórskiego “Alicja”. W Nowym Sączu harcerze podłączają się do niemieckich “szczekaczek” i nadają polską audycję, ginie dh Tadeusz Wysocki. W listopadzie gestapo aresztuje łączniczkę i kolporterkę “PP”, w tymże miesiącu ukazuje się podziemne czasopismo satyryczne “Na ucho”. Wskutek zdrady gestapo aresztuje po kolei harcerzy podgórskiego plutonu “Alicja”. W grudniu ponowny udział Zawiszy w kolportażu lewego “Gońca”, wychodzi także tajna gazetka “Czuwaj”.1944 -
trwa Mały Sabotaż (napisy na murach “Hitler kaputt”, rozklejanie afiszów “nakazujących” ewakuację cywilnych Niemców z Krakowa itp.) Gestapo aresztuje Janka Szumca, działacza Cz. H. Zawiszacy otrzymują własne pisemko “Na tropie”. W marcu Chorągiew (kryptonim: Ul Smok) liczy 620 harcerzy. Aresztowanie harcerzy Drużyny Podhalańskiej. W kwietniu “Na tropie” nr 8 żąda bezwzględnego utrzymania zasady abstynencji w Szarych Szeregach. W maju gestapo wykrywa tajne składy broni w Krakowie, aresztuje przy powielaniu zespół “PP”, grupę redaktorów tajnej prasy harcerskiej i hm Edwarda Heila. W czerwcu więzieni w Tarnowie harcerze i harcerki Drużyny Podhalańskiej giną w egzekucji na Zbylitowskiej Górze. Represje za zamach na dowódcę SS i policji GG powodują przejście do partyzantki zagrożonej części młodzieży. W sierpniu po wybuchu Powstania Warszawskiego aresztowania masowe uniemożliwiają plan “Burzy” w Krakowie. Harcerki Ch. Krakowskiej więzione w KL Ravensbrűck wchodzą w skład tajnej drużyny “Mury”. W listopadzie Kraków po upadku Powstania Warszawskiego staje się siedzibą Naczelnictwa Sz. Sz., Chorągiew Krakowską prowadzi hm. Wincenty Mucha pseudonim Komar. Harcerki tworzą w Krakowie sieć zakładów opieki dla rodzin ze zburzonej Warszawy.1945 - W styczniu dnia 18 następuje oswobodzenie Krakowa. Hm. Eugeniusz Fik wraz z instruktorami wznawia pracę. Dnia 12.II.1945 Pełnomocnik Rządu Tymczasowego - Minister Oświaty dr Stanisław Skrzeszewski poleca hm. Eugeniuszowi Fikowi, by zorganizował ruch harcerski na terenie województwa krakowskiego. W międzyczasie następuje rozwiązanie Szarych Szeregów. Powstaje pierwsza Komenda
Chorągwi w składzie 24 członków pełniących 27 funkcji. Komendantem Chorągwi zostaje wybrany Eugeniusz Fik.Jednocześnie rozpoczyna swą działalność Komenda Chorągwi Harcerek. Komendantką jest hm. Alina Kleczewska-Dziewanowska. Dla zapewnienia bazy materialnej i właściwego zaopatrzenia harcerstwa - została powołana Składnica Harcerska będąca spółką męskiej i żeńskiej Komendy Chorągwi. Kierownictwo powierzono phm Wacławowi Wierzewskiemu. Kraków staje się silnym ośrodkiem oddziaływującym na całą Polskę. Zwłaszc
za w dziedzinie wydawnictw i pierwszych podręczników harcerskich. Składnica Harcerska zorganizowała “Ognisko”, gdzie w ówczesnych niedostatkach wydawano obiady po cenie kosztów, najuboższym instruktorom bezpłatnie. Harcerstwo usuwa gruz z dziedzińca na Wawelu, porządkuje ulice. W kwietniu odbywa się na Wawelu manifestacja harcerstwa. Na dziedzińcu wawelskim gromadzi się ponad 6000 druhen, druhów i zuchów. Większość posiada już mundury harcerskie. Harcerstwo jest oceniane jako najsprawniejsza organizacja. Powstają Harcerskie Kluby Sportowe (zwane Ha-Ka-Esy), zimą organizowane są pierwsze zawody narciarskie. Komenda Chorągwi zagospodarowuje 3 ośrodki rolne a to w Głębokiej, Lusinie i Osieczanach. W ciągu 10 dni następuje zbiórka książek polskich dla repolonizacji Ziem Odzyskanych. Uzbierano ponad 18 000 - wręczono je społeczeństwu Śląska. W akcji letniej wzięło udział 2262 harcerzy.1946 -
operatywnie działająca Składnica Harcerska wydaje w tym roku “Kalendarzyk Harcerski”, dr Władysław Szczygieł członek Komendy Chor. opracował a “Składnica” wydała dwa oczekiwane podręczniki “Jak prowadzić zastęp” - “Jak prowadzić drużynę”. W ciągu kilku miesięcy wychodzą dalsze pozycje A. Gromskiego “Harce młodzika i wywiadowcy”, Z. Wyrobka “Harcerz w polu”. Nad Turawą (koło Opola) odbywa się Centralna Akcja Szkoleniowa (CAS) - rolę zaopatrzenia w książki, mundury i wyposażenia harcerskiego sprawuje krakowska Składnica Harcerska. Dr Szczygieł wygłasza tam wiele gawęd dla instruktorów z całej Polski. We wrześniu 11 Chorągwi uczestniczy w zawodach lekkoatletycznych ZHP - zorganizowanych przez Harcerski Klub Sportowy w Krakowie, a Harcerski Klub Narciarski urządza kursy w Zakopanem. Akcja letnia jest umiejscowiona na Spiszu i Orawie. W roku tym liczba harcerek, harcerzy i zuchów wynosi ponad 30 tysięcy.1947 -
W czerwcu następuje zmiana na stanowisku Komendanta Chorągwi. Nowym Komendantem zostaje hm. Rudolf Korzeniowski. Obie Komendy Chorągwi przychodzą z pomocą poszkodowanym klęską powodzi, przekazując ponad 900 sztuk odzieży, około 2 ton żywności i znaczną kwotę pieniężną. Akcja letnia obejmuje 7482 harcerzy na 186 obozach i 3611 harcerek na 98 obozach - znaczna część jest umiejscowiona na Ziemiach Odzyskanych pod hasłem służby dla nich. Chorągiew Krakowska liczy w tym roku 13.168 harcerzy i zuchów. Krakowskie Harcerstwo odwiedza Premier Rządu Osóbka-Morawski i odznacza 8 instruktorów Medalem Zwycięstwa i Wolności. Dalsza ofensywa Krakowa w wydawnictwach. Składnica Harcerska wydaje i rozprowadza 5 wydawnictw: “Informator Harcerski na rok 1947”, “Gry i zabawy ruchowe”, “Patrol Beskidzki”, z inicjatywy harcerek “Czuwaj-Służ”, “Mały podręcznik obozowania” oraz wznawia: wydanie (całkowicie wyczerpane) podręczników “Jak prowadzić zastęp” i “Jak prowadzić drużynę harcerską”. Do krakowskiej placówki zwraca się Polonia z Anglii, Francji i Czechosłowacji, zakupując książki i wyposażenie harcerskie.1948 -
Komenda Chorągwi poprzez HKN organizuje ogólnopolskie zawody narciarskie w Zakopanem. W lutym w sali “Ogniska Harcerskiego” zorganizowano występy artystyczne. Cały dochód przeznaczono na pomoc dla wracających z obozów zagłady b. więźniów. Hufiec w Bochni obchodzi 35-lecie istnienia harcerstwa. Harcerze Wadowic uzyskują najlepsze wyniki w kampanii czytelnictwa i “Walki z analfabetyzmem”. “Ciemne chmury” zawisły nad jednostką gospodarczą Krakowskich Komend Chorągwi, Składnica Harcerska legitymowała się w tym okresie zatrudnieniem 40 druhen i druhów, posiadała 3 sklepy, szwalnię, czapkarnię, “Ognisko Harcerskie” (salę gastr.), 3 samochody. Wydała w ciągu 3 lat 14 tytułów książek harcerskich o nakładzie 300.000 egzemplarzy. Wypracowała dla Komendy Chorągwi ponad 6 milionów zł. W tym stanie rzeczy ze wzgl. na reorganizację została zlikwidowana. Akcja letnia pod hasłem “Służba Polsce” umiejscowiona jest w tym roku na Orawie. Na komendanta Chorągwi Harcerzy powołano hm. Mieczysława Politowskiego.1949 -
w lutym do Ch. Harcerzy przyłączono Hufiec Biała z Ch. Śląskodąbrowskiej, w marcu zawieszono Hufiec Miechów, Utworzono Huf. Myślenice. W kwietniu połączenie obu Komend chorągwi w jedną, której komendantem zostaje hm. Mieczysław Politowski. Wprowadzono stanowiska etatowe, pracownicy Ośrodka Szkoleniowego automatycznie są członkami ZMP. W czerwcu stan połączonej w jedną Chorągwi Krakowskiej wynosi 16 746 harcerek i harcerzy. Trwa ostatnia akcja letnia pod namiotami. W sierpniu Chorągiew obejmuje phm Stanisław Koperski, we wrześniu mianowanie nowej zetempowskiej kadry instruktorskiej.1950 -
w styczniu wchodzi w życie zakaz “używania emblematów harcerskich” i produkcji “krzyży, mundurów i lilijek” oraz likwidacja Składnicy Harcerskiej. W kwietniu zmiana nazwy “Komenda Chorągwi” na “Komenda Wojewódzka ZHP” i “Komenda Hufca” na “Komenda Powiatowa”, początki “przerzucania części pracy z hufca na szkołę i wypracowania nowego stylu pracy w oparciu o samorządność dzieci pod kierownictwem etatowego kierownictwa tej pracy nas terenie szkoły”. Pochód 1-majowy pod sztandarami zetempowskimi, w czerwcu akcja masowych przyrzeczeń z wręczeniem tzw. “czuwajki”, wzorowanej na znaczku ZMP. We wrześniu Komendantem Wojewódzkim ZHP zostaje Stanisław Nowosielski, kierownikiem Wydziału Harcerskiego w Zarządzie Wojewódzkim ZMP zostaje Eugeniusz Pieczka, w październiku Komenda Wojewódzka ZHP zostaje ostatecznie przeniesiona do siedziby ZW ZMP i zlikwidowana.1951-1956 -
okres należący do historii ZMP; kierownikiem Wydziału Harcerskiego jest tam Stanisław Gosztyła, a od 1955 Jadwiga Potapska-Bielowa. W sierpniu 1956 powstaje autonomiczna Organizacja Harcerska Polski Ludowej, wyłoniona z aparatu ZMP - na czele Komendy Wojewódzkiej OHPL staje Zofia Popisowa.Dopiero w październiku powstaje możliwość przezwyciężenia “błędów i wypaczeń” na odcinku młodzieżowym.
1956 -
W grudniu w Krakowie zostaje reaktywowany ZHP, a komendantem Chorągwi (wspólnej dla harcerek i harcerzy) zostaje wybrany hm Marian Wierzbiański, rusza szkolenie instruktorskie.1957 -
Komenda Krakowskiej Chorągwi wydaje swój rozkaz L. 1/57, komendantem Chorągwi jest hm Marian Wierzbiański, a jego zastępcami: hm Tadeusz Rokossowski, hm Maria Lewińska i dh Czesław Dejnarowicz. Rozkazem powołano do życia 15 hufców, w tym 4 miejskie (Stare Miasto, Zwierzyniec, Grzegórzki, Nowa Huta). Powstaje Inspektorat Lotniczy i Astronautyczny. W czerwcu komendantem Chorągwi zostaje hm. Eugeniusz Fik. Trwają kursy podharcmistrzowskie w Kosarzyskach i Piwnicznej, kursy instruktorów harcerstwa wiejskiego, powstaje specjalna szkoła rolniczo-harcerska pod Tarnowem. Bardzo liczna jest akcja obozowa drużyn.1958 -
Początki drużyn “Nieprzetartego szlaku”. Hm Maria Łyczko - inicjatorka tego ruchu - prowadzi w Rabce kurs harcerski dla nauczycieli i wychowawców w sanatoriach i prewentoriach. Na zlecenie Głównej Kwatery ZHP - Krakowska Komenda Chorągwi wydaje podręcznik harcerskich gier i zbiórek pt. “Od wiosny do jesieni w zastępie harcerskim”, “Obóz harcerski” hm Jerzego Parzyńskiego, “Harcerskie obozy wędrowne” J. Andrusikiewicza, “Harcerski kalendarz - informator” pod redakcją Wacława Wierzewskiego oraz wiele innych pozycji. Powstają pierwsze szczepy harcerskie. “Czarna Trzynastka” otrzymuje 15 czerwca sztandar na Wawelu jako pierwszy szczep Chorągwi.1959 -
Na funkcję Komendanta Chorągwi zostaje powołany w lutym hm Bogusław Rybski. W lutym i marcu zostaje zorganizowana wystawa dorobku harcerstwa krakowskiego w salach Rady Narodowej miasta Krakowa. Zorganizowano po raz pierwszy starszo-harcerski złaz drużyn “HEXPO HURAGAN-59”. Odbywa się akcja obozowa “Bieszczady - 1959”.1960 -
Komendantem Chorągwi zostaje Juliusz Langner. W lipcu 500 harcerek i harcerzy uczestniczy w obchodach zwycięstwa nad Krzyżakami na Zlocie Grunwaldzkim. W listopadzie ginie w wypadku hm dr Władysław Szczygieł.1961 -
Komendę Chorągwi obejmuje hm Jan Ciastoń. Do Polski powraca hm RP Olga Małkowska. Powstaje słynna Krakowska Szkoła Instruktorów (1961-64).1962 -
Hufiec Kraków-Podgórze jest organizatorem Chorągwianego Dnia Zucha. W imprezie uczestniczy 5000 zuchów. Lipiec - pierwsze wielkie zgrupowanie obozów Hufca Kraków-Zwierzyniec nad jeziorem Suminy.Powstaje Harcerska Rada Spisza - akcji
skierowanej na rozbudzenie regionu spiskiego pod względem kulturalnym i gospodarczym. Mają temu służyć Harcerskie Rady Narodowe, działające w poszczególnych miejscowościach obozowania harcerzy.1963 -
Chorągiew obejmuje Mieczysław Kucharski, trwa “ofensywa zuchowa”, akcja letnia skierowana jest na Spisz, Orawę i Roztoki. 7 drużyna harcerzy im. Wł. Jagiełły uczestniczy w ogólnopolskim spływie Odrą z okazji XX-lecia LWP. Na zbudowanych przez siebie łodziach płynęło 43 harcerzy pod komendą hm. Adama Jelonka. Powstaje letni ośrodek kształceniowy w Orawce.1964 -
Reprezentacja chorągwi zajmuje I miejsce w ogólnopolskich zawodach zimowych młodzieży. Wręczenie ufundowanego przez harcerstwo “Sztandaru Przyjaźni” VI Pomorskiej Dywizji Powietrzno Desantowej. Przekazania dokonał na krakowskich Błoniach Naczelnik ZHP Wiktor Kinecki. Powstaje pierwszy w chorągwi Krąg Instruktorski Szczepu “Huragan”. Rozpoczyna się akcja obozowa “Dunajec”. Od listopada Chorągiew prowadzi hm Władysław Pancerz.1965 -
Drużyny krakowskie podejmują zadania nowej akcji “Alertu Naczelnika” z okazji XX rocznicy Zwycięstwa nad faszyzmem. Rozpoczyna się kilkuletnia kampania programowa “Krakowska pięciolatka młodzieży”, polegająca na zainteresowaniu harcerzy problematyką gospodarczą i nawiązaniu więzi z zakładami pracy (patronat). Rozpoczyna się akcja “Park”, której celem było grupowanie w zespołach harcerskich młodzieży i dzieci pozostających pod opieką kuratorów sądowych. Jako przodująca w kraju - krakowska 19 Drużyna Harcerzy im. Żwirki i Wigury otrzymuje prawo do noszenia “skrzydeł husarskich”.1966 -
Pierwszym Harcmistrzem Polski Ludowej w chorągwi zostaje hm Eugeniusz Fik. W chorągwi zakończono “ofensywę zuchową”. Po raz pierwszy reprezentacja chorągwi bierze udział w akcji “Frombork 1001”. Inicjuje się akcję programową chorągwi “Alarm” - zadania na rzecz poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego, przeciwpożarowego i wodnego. Krakowska Rada Chorągwi ogłasza rok 1966/67 Rokiem Sztandarowym. W trakcie realizacji tego zadania zwrócono szczególną uwagę na zapoznanie drużyn i harcerzy z postacią Naczelnika powstania z 1794 r. i jego działalnością.1967 -
Reprezentacja chorągwi ponownie zdobywa I miejsce w igrzyskach letnich. Na Rynku Krakowskim Chorągiew Krakowska otrzymuje imię wielkiego Polaka Tadeusza Kościuszki oraz sztandar. Chorągiew zostaje odznaczona Złotą Odznaką za Pracę Społeczną dla Miasta Krakowa.1968 -
W ogólnopolskich manewrach techniczno-obronnych reprezentacja chorągwi zdobywa I miejsce w igrzyskach letnich. Inauguracja roku harcerskiego chorągwi odbyła się w Hufcu Nowa Huta.1969 -
W ogólnopolskich zawodach modeli latających I miejsce uzyskała 19 KDH im. Żwirki i Wigury. W Krakowie inauguracja ogólnopolskiej akcji “Iskra 70”. Chorągiew zostaje odznaczona Złotą Odznaką Za Zasługi dla Ziemi Krakowskiej.1970 -
Ponownie reprezentacja Chorągwi zdobywa I miejsce w zimowych igrzyskach w Szklarskiej Porębie. Rozpoczyna się ciekawa inicjatywa programowa Chorągwi “Ojczyzna naszych przyjaciół”, polegająca na zapoznaniu się harcerzy z dorobkiem, kulturą i życiem codziennym krajów zaprzyjaźnionych. Szczep “Huragan” zostaje odznaczony Krzyżem “Za Zasługi dla ZHP” jako pierwszy w Chorągwi. W Komendzie Hufca Kraków-Podgórze zainicjowano akcję wybierania “Instruktora roku”. Pierwszym laureatem został hm Zygmunt Dyląg. Powstaje Inspektorat Specjalności Obronnych (ISO) jako ośrodek Chorągwi Krakowskiej. Rozpoczyna działalność chorągwiany ośrodek kształceniowy w Jasieńczyku.1971 -
W czerwcu przy ul. Grabowskiego 4 z udziałem delegacji władz i młodzieży Chorągwi - zostaje odsłonięta tablica ku czci Andrzeja Małkowskiego ufundowana przez OM SKP w Krakowie. Komendantem Chorągwi zostaje Tadeusz Prokopiuk. Odbywa się I instruktorski rajd “Azymut” zainaugurowany przez Hufiec Kraków-Śródmieście. W grudniu umiera w Krakowie hm Marian Wierzbiański.1972 -
W lutym specjalnie w celu szkolenia abstynenckiego kadry ZHP, Krakowski Komitet Przeciwalkoholowy powołuje do życia Koło Abstynentów im. Andrzeja Małkowskiego. Odbył się Zlot Hufca Kraków-Kleparz w Dolinie Kobylańskiej. Chorągiew zdobywa II miejsce w III manewrach techniczno-obronnych, głównie dzięki wielospecjalnościowemu szczepowi “Dzieci Pioruna”. W grudniu umiera hm Zbigniew Trylski. Na wzór NAL-u organizuje się wspólnie z “Gazeta Krakowską” “I. Zimę na medal”.1973 -
Reorganizacja hufców krakowskich, powstają hufce: Kraków-Śródmieście (z części Starego Miasta, Grzegórzek, Kleparza i Zwierzyńca), Krowodrza (z części Kleparza i Zwierzyńca), Podgórze i Nowa Huta bez zmian. Chorągiew jest współorganizatorem V Ogólnopolskich Igrzysk Młodzieży Szkolnej. Komendantem Chorągwi zostaje hm Stanisław Ciuła.1974 -
Kontynuowano ciekawe inicjatywy programowe hufców - jak Dni Hufca Kraków-Śródmieście i Krowodrza, rajdy szlakami bohaterów, mistrzostwa sportowe (Hufiec Podgórze). Powołano Uniwersytet Młodych Racjonalistów jako pierwszą tego typu inicjatywę w kraju. Rozpoczyna się akcja pilotażowa “Ochotnica XXX”, kontynuowana później przez Chorągiew Nowosądecką. W październiku z udziałem licznej kadry Chorągwi prof. Aleksander Kamiński wygłasza odczyt “O wychowaniu i jego możliwościach”.1975 -
Wskutek wprowadzenia nowego podziału administracyjnego w kraju powstają nowe chorągwie, zmniejsza się też zasięg Chorągwi Krakowskiej, część zadań jej szczebla przechodzi na hufce. Klub łączności “Białego Szczepu” zdobywa Puchar GK ZHP jako najlepsza stacja w kraju. Odbywa się krakowska wyprawa harcerska “Hiszpania 75”. Powstaje chorągwiana szkoła instruktorów (CHSI), która opiera prace na czterech filiach w hufcach miejskich. Wprowadzono chorągwiany plebiscyt na wzorowego szóstkowego, zastępowego i drużynowego oraz zadanie łączące pracę harcerską z nauką “Operację 555”. Zorganizowano I Harcerskie Spotkania Artystyczne w Chrzanowie, kontynuowane przez Chorągiew Katowicką. Powstaje reprezentacyjny zespół Chorągwi Krakowskiej “Małe Słowianki”. Zespół działa i zdobywa sukcesy do dnia dzisiejszego. “Małe Słowianki” pracują metodą szczepu harcerskiego. Chorągiew zostaje odznaczona Medalem Komisji Edukacji Narodowej i odznaką “Młody Współgospodarz Osiedla” (z numerem pierwszym).1976 -
Harcerze szczepów krakowskich biorą udział w rejsie “Zawiszy Czarnego” na “Operację Żagiel” do USA. W Komendzie Chorągwi powstaje pierwszy w Polsce Zespół Wychowania Internacjonalistycznego.Druh Jerzy Klinik - komendant Hu
fca Kraków-Podgórze zostaje Kawalerem “Orderu Uśmiechu”. W maju w krakowskiej Wyższej Szkole Pedagogicznej - Sesja z okazji 50-lecia Czerwonego Harcerstwa.1977 -
Na VI Zjeździe ZHP do Rady Naczelnej wchodzą: Komendant Chorągwi hm Tadeusz Prokopiuk i phm Maria Ostachowska z Krzeszowic. Odbywają się pierwsze chorągwiane zawody drużyn żeglarskich “Białe regaty”. Hufiec Kraków-Śródmieście ustanawia Honorową Odznakę “365 dni na obozie”. Chorągiew zostaje odznaczona Krzyżem “Za Zasługi dla ZHP”.1978 -
W marcu delegacja kadry chorągwi uczestniczy w pogrzebie hm Aleksandra Kamińskiego na Powązkach warszawskich. Hufiec Kraków-Podgórze odznaczony zostaje Krzyżem “Za Zasługi dla ZHP”. W grudniu obchody 60-lecia pracy w ZHP hm PL Eugeniusza Fika urządza Hufiec Kraków-Krowodrza. Chorągiew zostaje odznaczona odznaką “Za Zasługi dla Aeroklubu PRL” i otrzymuje wyróżnienie GK ZHP za wzorowo przeprowadzoną HAL - 78.1979 -
W styczniu liczna delegacja kadry chorągwi uczestniczy w pogrzebie hm RP Olgi Małkowskiej w Zakopanem. Odbywa się I Chorągwiany Festiwal Piosenki Żeglarskiej. Chorągiew zajmuje II miejsce w ogólnopolskim współzawodnictwie NAL - 79. Chorągiew zostaje odznaczona Złotą Odznaka OHP i Medalem za Zasługi dla Pożarnictwa.1980 -
Zainaugurowano operację “Kraków 730”, w ramach której harcerze z całej Polski pracują przy odnowie zabytków Krakowa. Chorągiew zajmuje I miejsce w ogólnopolskim współzawodnictwie HAL-80 i II miejsce w NAL-80. W chorągwi na licznych spotkaniach instruktorskich trwa przedzjazdowa dyskusja. Zespoły instruktorów formułują postulaty do GK ZHP zmierzające do poprawy ogólnej sytuacji Związku. Rada Chorągwi ogłasza apel o odnowę ZHP.1981 -
W styczniu Komendantką Chorągwi zostaje hm Danuta Noszka. Z inicjatywy harcerzy krótkofalowców “Białego Szczepu” pracuje centralna sieć radiostacji obozowych “Hasło” z udziałem 150 stacji. W rocznicę przysięgi Tadeusza Kościuszki organizuje się pierwsze święto Chorągwi. We wrześniu Jubileuszowy Zlot 70-lecia Harcerstwa organizuje krakowski KIHAM z udziałem władz ZHP. W zlocie uczestniczy ponad 6 tysięcy harcerek i harcerzy z całej polski. Pion kulturalny inicjuje I Chorągwiany Festiwal Piosenki Harcerskiej, w którym biorą udział wyłącznie autentyczne drużyny harcerskie. Podjęcie zadań Harcerskiego Pogotowia Zimowego i akcji “Otwartych Harcówek” w czasie przerwy w zajęciach szkolnych.W 70-lecie Harcerstwa Polskiego Oddział PAN w Krakowie zorganizował specjalną sesję, w której uczestniczyła kadra Krakowskiej Komendy Chorągwi. W listopadzie w Krakowskim Muzeum Fotografii, eksponowana była wystawa “Polskie Harcerstwo 1911-1945”.
1982 -
Żywiołowy udział krakowskiego harcerstwa w Alercie Naczelnika wzywającym do pomocy dla powodzian w Płockiem. W Krakowie otwarta zostaje wystawa filatelistyczna pod hasłem “Wszystko co nasze Polsce oddamy” (w 70-lecie hymnu harcerskiego). W chorągwi odbywa się pierwsza w kraju Kuźnica Starszoharcerska. Ukazuje się pierwszy numer miesięcznika Chorągwi Krakowskiej “Harcerz Rzeczypospolitej”. Umiera Józef Kret.1983 -
Reorganizacja hufców gminnych w Chorągwi. Uchwałą Rady Chorągwi powołano “Harcerską Oficynę Wydawniczą”. Ukazuje się krakowski numer “Na Tropie”. W maju sesja w krakowskiej siedzibie PAN poświęcona pamięci hm Edwarda Heila oraz odsłonięcie tablicy pamiątkowej przy ul. Grzegórzeckiej 14. W Krakowie powstaje koncepcja starszoharcerskich “Znaków Służb”.1984 -
W marcu zorganizowano I Ogólnopolskie Narciarskie Mistrzostwa Krakowskiej Chorągwi ZHP w Zakopanem (uznane jako nieoficjalne mistrzostwa ZHP). Mistrzami zostali: Katarzyna Misztela (Katowice), Małgorzata Mroczek (Bielsko), Janusz Gąsienica (Zakopane), Wojciech Ciszek (SAS Bukowina), Marcin Ślęzak (Kraków-Śródmieście). Uczestnicy zawodów walczyli o puchar Prezydenta miasta Krakowa.W marcu odbyły się także Mistrzostwa Chorągwi w piłce siatkowej, przygotowane przez Wydział Organizacji Wypoczynku Komendy Chorągwi i Szczep “Albatorsy”. Tytuł mistrzowski zdobyli harcerze z Hufca Kraków-Krowodrza.
Dnia 24 marca z okazji Święta Chorągwi Krakowskiej, w 190 rocznicę przysięgi Tadeusza Kościuszki, odbył się Apel Chorągwi na dziedzińcu wawelskim oraz bieg harcerski po miejscach związanych z osoba Naczelnika.
Przy współudziale Zarządu Okręgu Polskiego Związku Filatelistów i sekcji krakowskiej Ogólnopolskiego Klubu Zainteresowań PZF “Druh”, otwarto III harcerską Wystawę Filatelistyczną, podczas której stosowano okolicznościowy stempel pocztowy. Z tej okazji wydano dwie kartki pocztowe.
W maju przeszła do pracy w Urzędzie Miasta Krakowa Komendantka Chorągwi hm PL Danuta Noszka. Liczne delegacje hufców - instruktorzy złożyli serdeczne podziękowania za współpracę na trudnej drodze harcerskiej służby. Rada Chorągwi powołała na Komendanta Krakowskiej Chorągwi hm Jana Hrynczuka.
Opracował: pwd BOLESŁAW LEONHARD
[Tekst pochodzi z Informatora harcerskiego
w opracowaniu i pod redakcją hm. Wacława Wierzewskiego, Kraków 1985, s. 114-138.]